عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٩ - قسم و احكام آن

ترجمه:

قسم و احكام آن‌

قسمى كه با خوردن آن مدّعى حق خود را اثبات نموده و منكر بواسطه‌اش ادّعاى مدعى را ساقط مى‌كند صرفا بالفظ « اللّه » واقع مى‌شود اعم از آنكه قسم خورنده مسلمان بوده يا كافر باشد.

الف: در موردى كه مجوسى (زردشتى) به لفظ جلاله قسم مى‌خورد بهتر است دنبال آن عبارت « خالق كلّ شى‌ء» را بياورد.

ب: اگر حاكم مصلحت ديد كه ذمّى را از طريق قسم خوردن به آنچه نزد خودشان مرسوم است منزجر نمايد اين كار را انجام دهد مگر آنكه قسمشان مشتمل بر عبارتى بوده كه از نظر ما حرام مى‌باشد.

ج: سزاوار است قسم را از نظر قول و زمان و مكان مغلّظ قرار دهند. [١]

د: تغليظ در قسم به بيانى كه ذكر شد در تمام حقوق مستحب است مگر در موردى كه حق مالى بوده و از نصاب قطع يد كم‌تر باشد.

ه: بر حاكم مستحب است كه قسم خورنده را پيش از آن كه به آن مبادرت ورزد موعظه كند.

و: كافى است قسمى را كه منكر مى‌خورد بر نفى استحقاق مدّعى باشد اگر چه جوابى را كه در مقام انكار داده اخص از آن باشد.

[١] تغليظ در قول مثل اينكه بگويند: و اللّه الّذى لا اله الّاهو الرحمن الرحيم، الطالب، الغالب، الضّار، النافع، المدرك، المهلك الذى يعلم من السّرّ ما يعلمه من العلانية.

و تغليظ در زمان به اين است كه قسم را در ايام مبارك و ميمونى همچون روز جمعه بخورند.

و تغليظ در مكان به اين است كه قسم را در اماكن متبركه همچون مسجد بخورند.